Бекет ата жыры

Әй, Атамыз Әнес Шабалдаң. Араттың қызы анамыз Ақсүйек еді адалдан. Әнестем беріп баяндап Дұға дарып бақ қонған. Дәрежелі біз ай ел едік. Қырғыздың ала тауынан Енші сыналған ел едік. Ұлы жүз менен орта жүз Жеті таңбалы жеті ру, Алты таңбалы әліммен Он екі ата байұлы, Төрт таңбалы қалпақ бұрыннан Алалаштың ағасы дәрежелі өзбек Орнынан-ай. Аздырақ жауап қозғайын. Аршағы Адай атамыз Адай болғаннан. Келін берді Құдайеке, Келін берді баласы. Мұңалта еді кенжесі Дүниеге мұңалт келігесін. Он сегіз жасқа толғасын Нарыны қия құмынан елге де қоныс іздеген. Аруағымен тізеген. Әй, Мұңалта атам баласы. Әлиде менен Байынбек, Жаулы менен Шөкең. Жаулы атам баласы Ескелді шары Қосқылақ, Қосқылақтан Жаналы, Жаналының баласы Мырзағұл екен атамыз. Әй, Мырзағұлдан туыпты алда берген Алдыңғар. Меңдіқұл Бекет белгілі Сарғобдан жасаған. Тама деген-ай ауылдан. Тама деген ауылды Есетте деген жерден өткен. Көршілес қатар жүрген ел. Есеттің ізі Меңсұлу Жасынан аруақ тарған. Жаналы атам айтырып келін де қылып алулы Тілегі Тәңір бергесін. Меңдіқұл Бекет екеуі сол кісіден төреді. Әй, Бекет жеті жасқа келгенде Шананың баласы ат Шаптырып, той беріп, Сыр бойында бас қосып, Бата алған жер екен. Тойға келіп Ересет Жиенін сынап біліпті. Сынағаның мәнісі Қазықта тұрған асаулар. Бекетті көріп жануар қасына жиіліп келіпті. Жеті жасар жас бала Жиіліп тұрған халыққа Езігін тартып күліпті. Абайлап тұрған Ересет, әй, жиенім Бекет бойында Шын қасиет барлығын Күлгенінен біліпті. Көктемде қоныс аударып, қалың Адай жағалай Саңбада Келіп қоныпты. Көгарашалы кең қоныс Адайға жайлы болған жер. Қыдыр дарып бақ қонып, Тілегі қабыл қонған жер. Сахара қазақ шаруаның ат шаптырып озған Жер-әй. Әй, Бекет жиырма жасқа келгенде Мал соңында тұрғанда таяғына сүйеніп Бекет, иә, Бекет деген бір дауыс Құлағына жетеді. Көзін ашып қараса, Өртенді сатқан қызыл шоқ. Өзінен өзі сөнеді. Бұл не ғажап болды деп шөкіріп үйіне келеді. Ақ Құранды қолға салып отырған екен әкесі. Баласының назарын Құранмен байқап біледі. Малды тастап балам деп, Бір Алла болсын панаң деп, Ер Бекет жетелеп Шопан атаға келеді. Бозбасқа малын таратып, тілек тілеп Алладан. Со күні Бекет түнеді. Таң намазы болғанда, әй, ұзын бойлы сарғысы ақ Салдысы басында "Шопан атам менмін" деп Бекетке аян береді. Тіреге көзі бір болмас. Қаразымның ойында, Әмудария бойында көк реңді көк Мешіт. Сол мешіттің иесі Атамыз пақыр жаназы Алаш бар қу жеді. Соған бар балам Бекет деп Бір дауыстап жөнеледі. Торт narға қатар жүк артып, Қасына жолдас салып, Бекет соған тапсырды. Қырық жасқа келгенше. Сол кісіден оқыған Түркмен Исмайлов бір оқыған Бекетпен. Бекет қырық жасқа келгенде ұстазы кеңес салады. Шәкірттерін жиып ап Бәрің де менің ұлымсың, Сөнбейтін нұрымсың. Сендерге менің шартым бола төбесіне күмбездің Ұлақтырады асасын. Қайсын тапсаң аласың, Соған бермек батасын. Әмірімен Алланың Көк көші көк аспан Шақпақ тауы қадалды. Бәріне де ар керек. Асаны іздеп күйіп тері бәрі шаршап болдырды. Шалдың өзі мешітте Қозғалмай Бекет отырды. Сен де отырсың балам деп ұстазы одан сұрады. Сізде рұқсат болмаса, бейбастап кеткен болмас деп Шәкірт жауап қайырды. Олай болса Бекетжан Ұзақ болсын жасыңыз. Бата берді ұстазы. Ұстазыдан бата алған соң Әмірімен Алланың аққу болып көк көшіп Шақпақ тауы келеді. Шақпақтың басында қой бағып жүрген бек лишан Соған да келіп жолықты. Амандасып болғасын, Соқ қараған балам қиуадан шыған көк аспан Қайдан іздеп табамын? Осыны айтып болғаннан жеті сасар қу оқланды. Шұғырып келді Бекетке. Асаңды мен табамын, Шәрден саған боламын. Астында жазған хаты бар. Үш өріне мөр басқан Асаңның естіп қабарып, атамыз Бекет қуанды. Қой бағып жүрген қарт кісі оғланның әкесі Бекетке Қарай келеді. Тілегім бар деп Бекет деп Атамыз қабыл береді. Олай болса Бекетжан Ұзақ болсын басыңыз. Оғлан деп мешітке Баламның атын қойсаң деп Атамыз қабыл береді. Тыңдап тұрған жамағат Оғлан деген мешіттің Содан бері халыққа Жарияланып келеді. Ай сол жерде мешіт қазір қырық шәкіртті оқытқан. Қырық шәкірттің ішінде Күшті болды оғланды. Төнеден Бекет кетерді оғландыға төненіз, Менен келіп тілеңіз. Оғландыға төнемей Маған тіке келгенде Бермеймін деген тілегін. Қасиет Бекет сол болар. Шауқаттанған батырлар. Иә, Бекет деп аттанған Қиындық көрген жамағат Шынсыйынып барғанда артыны тұна қалдырған. Тағдыры міне қасиеті. Таудан шыған керуенің мамалығы сәбиді шыдамай Дауысын естіп, Оны да аман сақтаған Екінші бір қасиеті. Анттасқан пенделері Бекет атқан ұстазы. Арбағын көзде көріп өзгерткен Кешегі өткен қалың қалмақ ел Дерексі Бекетпен. Ол да қайыр таппаған Бекет атаң белгілі Адай да емес алашқа. Қайсы бірісін сүйінсе, оны да аман сақтаған қараға Қаратмаған Қасиеті Бекет атаның. Осылайша жоғалып Өтіп кеткен шалдарың Бекей ұлы жақсылық тыңдап тұрған дәлеумет Доскасымызға тастағаны.