Исатай мұңы

Әй, Махамбет жолдасым, есімнің білдім оңмасын. Оңбаған ебей немене. Өтірік сізге алданып, бәқытым алып басымнан, Әскерім кетіп қасымнан. Жапанда жалғыз қалған соң өкінгеннен не пайда. Тәңірім баста салған соңы, болжал түбің болғанда, Қараңғы күрге кіргенде қасыңда тұрар жандар ма. Осының бәрін ойласаң, өткенге бекер өкініп, Құр жылаудан сен бәр май. Жолтасын шауға алдырып, жанымды қимай қаңғырып, Қашады Қашатын менде-ай жөн бар ма. Қатын Бала мал бағып, үйде тұрсам да өлем деп, Қорлықта жүрген халқыма бостандық алып берем деп, Қырық бір жасқа келгенде ауыр әскерге қол жетім. Жасыл сабарып кіргенде арыстандай ақырғы най басым Ашыла-ай. Хан баласы жылады-ай, жанымды қи деп сұранай. Ақ көңілін қауыш іреп беремін деп мен тұрдым. Көк көреуді бауырлап шабамын деп сен тұрдың. Исатай басы берсін деп ауыр әскерге қол тұрдым. Қырық бір жасқа келгенше өзгеренім болмаса, Өзгенің тілін алмағам. Кісә қызы қондыған қаршайыт та болмадым. Сөзіңе құлақ салмадым. Бұрыла біткен емендей қисық туған сорлығам. Хан сөзіне сенгенім, он күн сұранып бергенім. Он бір күнге қаратып, әскерімді таратып, Бекен айғымға келгенім. Атымы нәріді қанылай тілегін тілеп алған соң, Ойдағына болған соң. Патшаға хабар салдырып, патшадан әскер алдырып, Қорсағынан шалдырып, ақырында ешқұдай ел үшін Еткен ай кеңдегі-ай. Айтып айтай пайда. Егеулен айта өңгерген, аз түк өкпе теңгерген Қаблан Бай мен Қалдыбай ұрса да кебегі жолдасым. Жолдан өлді жолбасым. Сол ерлерден айырылып, Исатай мен Махан жетім. Екі арыстан ер қалды. Әдір қалпыр қунарын алуға түсіп, Білініп адам қойны қырлық құлатыған жер қалмай, Қырғи қалың тал түлек қалың орман қалмай, Қиқулап ұстар қонатын суы түніп көл қалды ау. Тәрбиелеп өсірген атамен анам қалды ау. Қатын жесір тұл қалды ау. Еңбекпен шиған бал қалды ау. Бұлардан да қимайтын енді менің нем қалды-ай. Тек шықпаған жан қалды-ай. Ойлап тұр, ойлап қарасам, еңбек етіп, Ел үшін арманда өтіп кетті деп, Бұларының кегін алуға кезек бізге жетті деп, Қиналар ме екен біздерге. Қиналысаңдар біздерге мың рахмет сіздерге. Қапыда қалған дүние-ай. Халқымның көрген қорлығы-ай. Хандардың еткен зорлығы-ай. Ақ көңілін тербетіп, ел көңілін желжетіп, Ақсиып түн баласын қаруына теңгердім. Қоңыраулы найза өңгердім. Жетімдерге жем бердім. Жесірлерге жер бердім. Ақырында дүние-ай. Сол ерліктен тең өрдім. Жолдасқа билік бермедім. Кеше қан істіге барғанда ақсиып түн баласы бағанай Жылап тұрғанда, ерлікпен алданып, Өзіме өзім қас қылдым. Сырлы зерең аяқпен балуортаған ер едім. Бұл уақыттар болғанда көктей өтіп шайықты. Бір қасық үшкеле қара су жумасына ас қыстым. Осы шақта мен өліп, артымда тірі сен қалсаң, Жас өспірім Шәқиян-ай, Жолдасым саған-ай тапсыра деме-ай.